مسلمان بر مسلمان شش حق دارد

%d8%b9%d8%b9

درقانون اخلاقی اسلام هر مسلمان بر مسلمان دیگر شش حق دارد ، مسلمان راستین را لازم است تا این حقوق ششگانه را به شکل عملی آن مراعات نماید:

عن أبی هریره (رضی الله عنه) قال : قال رسول الله (صلى الله علیه وسلم) للمؤمن على المؤمن ست خصال یعوده إذا مرض ویجیبه إذا دعاه ویسلم علیه إذا لقیه و یشمته إذا عطس و ینصح له إذا غاب أو شهد حضرت ابی هریره (رضی الله عنه) میفرماید که رسول خدا (صلى الله علیه وسلم) فرمودند: یک مسلمان بالای مسلمان دیگر شش حق دارد ، درهنگام مریضی به عیادتش میرود، هنگامی دعوتش میکند دعوتش را اجابت مینماید، هنگام ملاقات برایش سلام میدهد ، هنگام عطسه برایش (یرحمک الله) میگوید، در حالت حضور و غیاب نصیحتش میکند.

عن علی (رضی الله عنه) قال: قال رسول الله(صلى الله علیه وسلم): للمسلم على المسلم ست بالمعروف یسلم علیه إذا لقیه و یجیبه إذا دعاه و یشمته إذا عطس و یعوده إذا مرض و یتبع جنازته إذا مات و یحب له ما یحب لنفسه (رواه الترمذی).

حضرت على ( کرم الله وجهه ) میفرماید که رسول الله (صلى الله علیه وسلم) فرمود: یک مسلمان بالای مسلمان دیگر شش حق دارد، هنگام ملاقات سلامش میدهد ، دعوتش را اجابت میکند ، هنگام عطسه برایش (یرحمک الله) میگوید ، در مریضی به عیادتش (مریض پرسی اش) میرود ، هنگام وفات به جنازه اش میرود ، و آنچه را برای خود میپسندد برای او نیز میپسندد.

در این احادیث پیامبر اسلام (صلى الله علیه وسلم) بعضی از امور اجتماعی را جزء حقوق یک مسلمان شمرده است ، زیرا در قوانین اجتماعی ، انسانها دارای حقوق و امتیازاتی میباشند که ادای حقوق وی حتمی بوده ولی امتیازات حتمی نیست درصورت امکان ادا میشود در غیرآن ادا نمیشود ، بگونه مثال : میگویند تعلیم در مکاتب حق هر انسان است که حکومت ها باید این حق را برای رعیت ادا نمایند ولی تحصیلات ماستری و دکتورا امتیازاتی هستند که دولت مکلف نیست برای همه این امتیاز را مساعد سازد بلکه میتواند در مقابل فیس زمینه را برای هموطنان مساعد سازد .

در دین مقدس اسلام بعضی از مسایل ضمن حقوقی بیان شده که هر فرد مسلمان مکلف است بخاطر ادای حق یک برادر مسلمان به آن حقوق عمل نماید که این حقوق را ذیلا میخوانیم .

۱- عیادت مریض : مریض پرسی یک سنت نبوی بوده و حضرت شان مریض پرسی را ضمن حقوق یک مسلمان بالای مسلمان دیگرشمرده اند ، لازم است با مجرد اطلاع از مریض کسی فورا به عیادتش برویم .

باید دانست که منظور از عیادت مریض رفتن به نزد ش میباشد ، ولی بردن تحفه یا هدیه شامل این عیادت نبوده هرگاه کسی برعلاوه عیادت بتواند هدیهء هم برای مریض ببرد بهتر ولی حق عیادت مسلمان صرفا در رفتن به نزد وی ادا میگردد .

عن أبی أمامه رضی الله عنه أن رسول الله (صلى الله علیه وسلم) قال تمام عیاده المریض أن یضع احدکم یده على جبهته أو على یده فیسأله کیف هو و تمام تحیاتکم بینکم المصافحه رواه احمد

حق مسلمان است که در هنگام حضور برای رهنمایی و رهیابی یک مسلمان او را به راه نیک و مستقیم دعوت نماییم، در صورتیکه به کدام معصیتی مبتلا باشد بالای ما حق دارد او را نصیحت نماییم، و همیشه برای سایر مسلمانان خیرخواه باشیم ، و از آنچه به ضررشان است اجتناب ورزیم، در غیاب مسلمان نیز غیبتش را نکنیم برای اذیتش پلان سنجی نکنیم بلکه حق مسلمان است که در غیاب نیز از حقوق وی دفاع نموده ، وهرگاه کسی از وی شکایتی داشته باشد کوشش نماییم که مشکل دو مسلمان را به شکل صلح آمیز و برادر وار حل نماییم .

حضرت ابی امامه (رضی الله عنه) میفرماید که رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمود : مریض پرسی کامل آنست که انسان دست خود را به پیشانی و یا هم بر دست مریض گذاشته از او بپرسد که چطور هست ؟ و احوالپرسی کامل شما با هم در دست دادن است.

۲- اجابت دعوت: اجابت دعوت نیز یکی از حقوق مسلمان میباشد ، اما در دین مقدس اسلام در رفتن به دعوت شرط است که درآن مجلس امورناجایزی که در آن معصیت خداوند متعال جل جلاله است نباشد ، مثل : شراب نوشی ، قمار ، اختلاط بین نا محرمان ، رقص وطرب ، غصب اموال دیگران ، مصارف گزاف برای خود سازی ، تکبر ، افتخار بردیگران و غیره منهیات ، منکرات و معاصی ، زیرا درین حالا ت رفتن به چنین مجالس نه تنها ثوابی نداشته بلکه سبب گناه و معصیت و نا فرمانی خداوند (جل جلاله) میشود .

۳- سلام دادن هنگام ملاقات : هرگاه مسلمانی بر مسلمان دیگری سلام میدهد ، باید بداند که این عمل وی جزء حق آن مسلمان بالایش میباشد که در صورت ترک این عمل گناهکار شده و حق برادر مسلمانش را ادا نکرده است .

۴-هنکام عطسه زدن برایش (یرحمک الله) میگوید: هرگاه مسلمانی عطسه میزند باید (الحمد لله) بگوید ، وکسیکه درآن مجلس است برایش دعای خیر نموده به آواز بلند بگوید (یرحمک الله – خداوند بالایت رحم نماید) ،شخص اولی نیز برایش دعای خیر نموده با آواز بلند بگوید: (یهدیکم الله ویصلح بالکم) خداوند متعال شما را هدایت نموده و امور زنده گی تانرا بهتر سازد.

اما اگر کسی عطسه زند و (الحمد لله) نگوید ، بالای جانب مقابل هیچ حقی نداشته ، و برایش (یرحمک الله) گفتن لازم نمیباشد. زیرا خودش حق خود را به نا فرمانی از سنت پیامبر (صلی الله علیه وسلم) ضایع نمود .

در مورد آداب عطسه زدن روایت شده : عن أبی سعید الخدری رضی الله عنه أن رسـول الله(صلى الله علیه وسلم) إذا عطس غطى و جهه بیده أو ثوبه و غض بها صوته رواه الترمذی
حضرت ابی سعید خضری رضی الله عنه میفرماید: هنگامیکه رسول الله (صلى الله علیه وسلم ) عطسه میزدند روی خود را با دستان و یا لباس خویش میپوشانید و آواز عطسه خویش را خفیف مینمود .

۵- در حالت حضور و غیاب برایش نصیحت میکند: حق مسلمان است که در هنگام حضور برای رهنمایی و رهیابی یک مسلمان او را به راه نیک و مستقیم دعوت نماییم، در صورتیکه به کدام معصیتی مبتلا باشد بالای ما حق دارد او را نصیحت نماییم، و همیشه برای سایر مسلمانان خیرخواه باشیم ، و از آنچه به ضررشان است اجتناب ورزیم، در غیاب مسلمان نیز غیبتش را نکنیم برای اذیتش پلان سنجی نکنیم بلکه حق مسلمان است که در غیاب نیز از حقوق وی دفاع نموده ، وهرگاه کسی از وی شکایتی داشته باشد کوشش نماییم که مشکل دو مسلمان را به شکل صلح آمیز و برادر وار حل نماییم .

۶ – متابعت جنازه: دین مقدس اسلام رفتن به جنازه یک مسلمان را از حقوق وی میداند ، و خواندن نماز جنازه را فرض کفایی دانسته است .

۷- چیزی را برای خود میپسندد برای او نیز بپسندد : در حدیث شریف از پیامبر(صلی الله علیه وسلم) روایت است که میفرماید : (لایومن احدکم حتی یحب لأخیه ما یحب لنفسه) ایمان یکی از شما کامل نمیباشد تا زمانیکه چیزی را که بخود میپسندد برای دیگران نیز نپسندد .
منظور حدیث شریف است که انسان مسلمان در تمام امور معنوی و مادی آنچه را بخود میپسندد برای برادر مسلمان خویش نیز بپسندد ، و آنچه را بخود نمی پسندد برای دیگران نیز نباید نپسندد .

همچنان پیامبر علیه السلام به یک صحابی گفت : آیا جنت را دوست داری ؟ آن صحابی عرض نمود : بلی . پیامبر (صلى الله علیه وسلم) فرمود: چیزی را که برای خود میپسندی برای برادر مسلمانت نیز پسند نما . (رواه احمد)

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *